Amatör telsiz istasyonlarında can ve mal güvenliği için uyulması gereken 18 kritik kural, TA3BQ arşivinden derlenmiştir. AC hatlar, topraklama, yüksek voltaj ve yıldırım korunması için temel referanstır.
Güncellenme Tarihi: Temmuz 2026 | Arşiv Kaynak: TA3BQ (SK) | Kaynak: RadyoAmatörleri.com Arşivi
Amatör Telsiz İstasyonları Güvenlik Talimatı - 18 Kritik Kural
01
AC Hatlar Ana Şalterde Toplansınİstasyonlardaki tüm cihazların AC besleme hatları bir ana şaltere veya otomatik bir sigortaya bağlanmalıdır. İstasyon ister evde kurulmuş, ister klüp istasyonu olsun bu ana kesici anahtarın yerini evin veya klübün diğer fertleri de bilmelidir.
02
İki Kutuplu Şalter ve Sigorta KullanımıCihazlardan besleme akımını kesen şalter iki kutuplu olmalıdır. Her anahtarın cihaz tarafında uygun amperajlı sigorta kullanılmalıdır. Sigorta değiştirirken daima önce şalter kapatılmalıdır.
03
Güvenli Toprak Hattı ZorunludurTüm cihazlar güvenli bir toprak hattına uygun bir şekilde bağlanmalıdır.
04
500V Üstü Hatlarda İzolasyon500 V'dan yüksek voltajların bulunduğu tüm instalasyon hatları kifayetli bir şekilde izole edilmelidir. Terminaller uygun usullerle korunmalıdır.
05
Trafo Sargıları Arası İzolasyon100 V rms değerin üzerindeki voltajlarla çalışan trafoların 1.nci 2.nci devreler arası bir iletken tabaka ile birbirinden izole edilmelidir.
06
Bleeder Dirençleri ve Kapasitör GüvenliğiBesleme adaptörlerindeki .01 mikrofarad'dan daha büyük kapasitörler sızdırma dirençleri ile (Bleeder resistor) devamlı olarak kısa devre halinde olmalıdırlar. 1/C megohms değeri önerilmektedir. Kağıt veya yağlı filtre kapasitörleri statik elektrik şarjından korunmak için terminalleri kısa devre edilmiş olarak muhafaza edilmelidirler.
07
Çalışma Göstergeleri Görünür OlmalıCihazlarda akım olduğunu gösterir ekran lambaları bulunmalıdır ve gerek çalışmalarda gerekse test esnasında net bir şekilde görünmelidir. Arızalı ekran ampulleri hemen değiştirilmelidir. Gazlı neon ampullere filamanlı ampullerden daha çok güvenilmektedir.
08
Kapak Açılınca Akım Kesen MikrosviçMetal kutu içine alınmış cihazların kapağı açıldığı takdirde cereyan kesme devresini aktive edecek mikrosviçler takılmış olmalıdır ve bu devrenin çalışır durumda olduğu periyodik olarak muhakkak kontrol edilmelidir.
09
İzoleli Test ProplarıTest probları ve test lambalarının kabloları ve kendileri izoleli olmalıdır.
10
Nemli Zeminde Lastik ÖrtüNemli satıhlarda çalışırken bu satıhların üstü cihazları koymadan önce lastik bir örtü ile örtülmeli ve cihazlar bu örtünün üstüne yerleştirilmelidir.
11
Tek El KuralıCihazlarda herhangi bir ayar işlemi yapılacaksa cihazın cereyanı kesilmelidir, eğer ayar cihaz çalışırken yapılacaksa ayarı bir elinizle yaparken diğer eliniz cebinizde olmalıdır. Çalışmakta olan cihazlarda hiçbir zaman iki el ile çalışmayınız. Ayar yaparken alet kullanılacaksa daima izoleli alet kullanın.
12
Canlı Devrede Kulaklık TakmaCanlı cihazlarda çalışma yaparken kulaklık takmayınız.
13
Mikrofon ve Manipte Şase KontrolüMikrofon ve maniplelerin metal kısımlarının şasi bağlantılarının sağlam yapıldığından emin olmalısınız.
14
Ölçü Aleti ve Şaft GüvenliğiYüksek voltaj devrelerinde kullandığınız ölçü aletlerinin sıfırlama ayar vidaları metal olmamalıdır. Panel dışına çıkan canlı şaftlara dokunmamaya dikkat etmelisiniz. Bunlara daima plastik koruyucular takılı olmalıdır. Bunlara takılan plastik düğmelerin ise metal sıkıştırma vidalarına dikkat etmelisiniz.
15
Anten Asla Şehir Cereyanına BağlanmazHiçbir durumda antenleri şehir cereyan hatlarına veya yüksek voltaj kaynağına bağlamayınız. Besleme hatları bir kapasite ile bağlanıyorsa diğer tarafta yüksek voltaj olması ihtimali çok fazladır bu gibi durumlarda alçak rezistanslı bir toprak bağlantısı sağlanmış olmalıdır (RF şok bağlantısı).
16
Su Borusuna Topraklama Yapma - RF ve DC Toprak AyrımıGünümüzde bir çok apartmanda su şebekesinden apartmana su taşıyan borular plastikten yapılmıştır. Böyle bir durumda evdeki su borularına topraklama yapmayınız. Elektriki şokları önleyen hatlar genel olarak DC Topraklama olarak adlandırılmakta ve 2 ila 3 mm lik bakır telle iyi bir toprak irtibatına bağlanması yeterli olmaktadır. Ancak RF toprağı için alçak rezistanslı hatlarla toprağa bağlantı yapılmalıdır. Bunun için kullanılmayan eski koaks kablo şildleri uygun olacaktır. Ancak bir çok radyo istasyonunda bu iki hat aynı topraklama sistemine bağlı olabilmektedir.
17
İyi Topraklama Çubuğu Nasıl Yapılırİyi bir topraklama için 2 ila 3 metre uzunluğunda 1.5 - 2 cm kalınlığında bakır kaplı çelik çubuk toprağa gömülerek güvenilir bir toprak yapmak mümkündür. Böyle bir çubuk bulunmadığı durumlarda bakır boru kullanılabilir.
18
Yıldırım ve EMP KorunmasıYıldırımdan korunma zor ve pahalı bir işlemdir en iyisi böyle havalarda cihazların anten bağlantılarını cihazlardan ayırmak ve toprağa bağlamak ve ana cereyan şalterini de kapatmaktır. Bunun için gerekli önlemleri daha önceden almalısınız. AC hatlara MOV denilen metal oksit varistörlü devreler konularak buradan gelecek elektromanyetik pals (EMP) ler sebebiyle oluşan ve darbeler halinde ki yüksek voltaj palslerinden bir miktar korunma sağlanabilir. AC hatlar için SIOV (Siemens metal-Oxide Varistor) lerin uygun voltaj ve akım karakteristiğinde olanlar AC ana şalterden önce kullanılmalıdır. Bu konu ile ilgili daha detaylı bilgi içeren bir inceleme yazım, “Yıldırım ve EMP” başlığı altında yayınlandı.
Arşiv Kaynak: TA3BQ (SK)Bu yazı, camiamızın değerli büyüğü merhum TA3BQ tarafından kaleme alınmış ve RadyoAmatörleri.com tarafından 2009'dan beri korunan teknik arşivden derlenmiştir. Amatör telsizcilikte can güvenliği için temel referans niteliğindedir. Kendisini saygıyla anıyoruz.
![Amatör Telsiz İstasyonları Güvenlik Talimatı [18 Kritik Kural] - 2026 Güncel](https://www.radyoamatorleri.com/public/images/portfolios/PFLY_74_7df438a0005449f2d2d7.jpg)
