GRID LOCATOR

Herhangi bir yerin konumunu belirlemek için, küre şeklindeki Dünya’mızın üzerinde var olduğu sayılan paralel ve meridyen olarak ifade edilen çemberlerin hayali olarak kesişme noktaları kullanılır. Ancak enlem ve boylamlar tüm ülkelerin dolayısıyla Dünya’nın bilgisayar destekli sivil, askeri her türlü hava, deniz ve kara navigasyon, ulaşım, arama kurtarma, elektronik haberleşme vb. tüm aktivitelerinde kullanılır.

Pareleller (Enlem): Ekvator Dünya’yı, güney ve kuzey olmak üzere iki eşit yarımküre ayıran hayalî bir dairedir. Paraleller, ekvator düzlemine paralel olarak kuzey ve güney kutbuna kadar 90’ar adet dairelerdir. Paralellerin birbirine uzaklığı 111 kilometredir ve genel olarak mesafeyi belirler.

Meridyenler (Boylam): Bir kutuplardan diğer kutba geçen yarım dairelere meridyen denir. Meridyenlerin uzunluğu değişmez ve ekvator çevresiyle hemen hemen eşittirler. Aralarındaki uzaklık ekvator üzerinde en geniş olarak 111 Km ve kutuplarda ise en dar olur. İki meridyen arasında 4 dakikalık zaman farkını belirler.

İngiltere'de, gözlemevinin bulunduğu Greenwich'ten geçen meridyen başlangıç ve sıfır olarak kabul edilmiştir. Öteki meridyenler batıya doğru 0'dan 180'e ve doğuya doğru 0'dan 180'e kadar numaralandırılmıştır. 180’inci meridyen tarih değiştirme çizgisi olarak kabul edilir. Bu meridyenin doğu tarafında batı meridyenleri, batı tarafında ise doğu meridyenleri bulunmaktadır.

Tarih değiştirme çizgisi ve saat dilimleri ülke sınırlarına göre belirlenmiştir. Meridyenlere tam uygunluk göstermezler. Girinti-çıkıntı oluştururlar.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerin konumunu belirlemek için;

• Başta kuzey (N) veya güney (S) olduğunu belirtmek şartıyla derece, dakika, saniye cinsinden ifadelerle paralel olarak,

• Başta doğu (E) veya batı (W) olduğunu belirtmek şartıyla derece, dakika, saniye cinsinden ifadelerle meridyen olarak bilinmesi ya da bildirilmesi gerekmektedir. Bu rakam grupları ve ifadelerin elektronik haberleşmede çeşitli emisyonlarla iletilmesi ve aktarılmasında bazı sorunlar yaşanmaktadır.

Bu sorunların yaşanmaması veya sabit bir cisim, alan, bölge, büyük yapılar vb.nin belirlemesinde enlem ve boylamların kesişmelerine paralel ancak, derece, dakika ve saniye ifadesi gerektirmeyecek, dikdörtgen ya da kare alanını belirleyen 8 (sekiz) alfanumerik karakter dizisinden (AR09ax09) oluşan sistem geliştirilmiştir.

1-) Dünya önce ingiliz alfabesi ile A’dan R’ye kadar; Birinci büyük harf; Güney kutbundan Kuzey kutbuna kadar, büyük okyanustaki tarih çizgisinden yani “A” çizgisinden, amerika/avrupa-afrika/asya/avustralya istikametinde, meridyenler gibi, büyük harfle ifade edilen, 18 çizgiyle yarım çember şeklinde çizilmiştir. Dikey ızgaraların (meridyen gibi) arasındaki mesafe ekvatorda (yatay J çizgisinde) 2220 Km., diğer bir ifadeyle araları 1 saat, 20 dakikadır.

İkinci büyük harf; Dünya doğu batı doğrultusunda, Güney Kutbundan Kuzey Kutbuna doğru “A” çizgisinden, harf sıralamasıyla, büyük harfle ifade edilen, yatay olarak aralarında 1110 Km olan 18 yatay ızgara çemberle Kuzey Kutbuna doğru son “R” çizgisiyle çizilmiştir. Ekvatora denk gelen Grid Locator çizgisi “J” harfiyle ifade edilir.

Locator belirleme alfanumerik dizisi ilk iki büyük harfi, “AA”dan başlayıp, “RR”de biter. Dünya üzerinde toplam 324 adet dikdörtgen veya kare’ye benzen dörtgen olduğu varsayılır. Ekvatora denk gelen “J” çizgisinin güney ve kuzeyindeki yer belirleme dikdörtgenleri “locator”ın en büyük şekli olup, 2220 x 1110 Km. olup alanı 2.464.200 Km2’dir. 

2-) Bu dikdörtgen 0’dan (sıfırdan) 9’a (dokuza) kadar yatay ve dikey rakamla ifade edilen çizgilerle tekrar ızgara şeklinde çizilmiştir. Ekvatora denk gelen “J” çizgisi güney ve kuzeyindeki 2220 x 1110 Km. en büyük locator dikdörtgenin içindeki ikinci rakamsal ifade dikdörtgenin ebatları da 220 x 110 Km. olup alanı da 24.200 Km2’dir. İki büyük harfle ifade edilen en büyük Grid Loctor ızgarasının içerisinde 100 adet ikinci büyük dikdörtgen veya kare’ye benzen dörtgen olduğu varsayılır. Locator belirleme alfanumerik dizisi ikinci iki rakamı, “00”dan başlayıp, “99”da biter. http://en.wikipedia.org/wiki/File:Maidenhead_grid_over_Europe.svg

3-) Genişliği 220 Km, boyu 110 Km olup rakamla ifade edilen ikinci ızgara da ingiliz alfabesiyle “a”dan “x”e kadar yatay ve dikey olarak küçük harfle ifade edilen 24 (yirmidört) çizgiyle çizilmiştir ve ikinci ızgara diliminin içerisinde toplam 576 üçüncü dikdörtgen veya kare’ye benzen dörtgen olduğu varsayılır. Bu dikdörtgenlerin ekvatora denk gelen “J” çizgisi güney ve kuzeyindeki en büyük dikdörtgen ızgaranın üçüncü ızgarası olarak, genişliği 9250m, kısa kenarı ise 462,5 m olup, alanı 4.278,125 Km2’dir. Locator belirleme alfanumerik dizisi üçüncü iki küçük hafi, “aa”dan başlayıp, “xx”de biter.

4-) Dördüncü dikdörtgen ise, ebatları 9250 x 462,5 m olan üçüncü dikdörtgenin 0’dan (sıfırdan) 9’a (dokuza) kadar rakamla ifade edilen on adet yatay ve dikey çizgi ile çizilmesinden oluşmaktadır. En küçük ve sonuncu dikdörtgenin ekvatora denk gelen “J” çizgisi güney ve kuzeyindeki en büyük dikdörtgenin dördüncü ızgara dilimi olarak, uzun kenarı 925m, kısa kenarı ise 46,25m olup, alanı 42.781,25 m2’dir. Locator belirleme alfanumerik dizisi dördüncü (son) iki rakamı, “00”dan başlayıp, “99”da biten 100 dilimi temsiz eder.

Sonuç olarak dünya üzerinde Grid Locator belirlenen alanların;

• Birincisi : AA00aa00

• Sonuncusu : RR99xx99 Alfanumerik grupla ifade edilir.

GRID LOCATOR (Izgara Bulucu) Amatör Telsizcilik’te çok kullanılır. Genelde son iki rakam kullanılmamakta ve Grid Locator programları da bu paralelde yapılmaktadır. Amatör telsizcilikte dünya üzerindeki Grid Locator olarak belirlenen alanların;

• Birincisi : AA00aa

• Sonuncusu : RR99xx Alfenumerik grupla ifade edilir.

Ancak bazı yabancı ve birçok Türk amatörler arasında Grid Locator’un yazılı ifadesinde ikinci grup harfler küçük harfle yazılacağı yerde hatalı olarak büyük harfle yazılmaktadır. Örneğin, Bursa il merkezindeki N40° 11’ 09” – E 29° 03’ 22” enlem ve boylamlarındaki telsiz istasyonu, amatör telsizcilik Grid Locator’da KN40me olarak ifade edilir.

Locator amatör telsizcilikte özellikle VHF ve UHF band amatör telsiz yarışmalarında puanlama formüllerinde ve dolayısıyla yarışma ödüllerinin (award) tespitinde kullanılmaktadır. Gerek sabit, gerek taşınabilir amatör arazi istasyonlarının HF, VHF ve UHF bandlarında uzak istasyonlarla yapacakları haberleşmelerde (DX) için bölge belirlemek amacıyla kullanılır. Yapılan haberleşmede bölgelerin kayıtları için karşılıklı locator numarasının söylenmesi veya istenmesi amatör telsizciliğe ve karşı istasyona duyulan saygının ifadesidir. Bölgesel elektronik haberleşmelerde de locator numarasının verilmesi de amatör telsizciliğin gereğidir.

Bol QSO ve DX’ler. Saygılarımla. .. …

Ramazan KURTÇU TA3DP KN40me/KN30ii

Location : Konum, yer. Grid locator : Izgara bulma/bulucu. Square locator : kare bulma/bulucu.