Sevgili site sahipleri ve ziyaretçiler. |
|
|
ULUSLAR ARASI HABERLEŞMEDE KULLANILAN Q KODLARI
Günümüzde çok çeşitli elektronik haberleşme yolları kullanılmaktadır. Bu çeşitli haberleşme yolları kullanılırken ana amaç, her türlü bilginin en kısa sürede ve doğru olarak karşı tarafa iletilmesidir. Özellikle acele, güvenlik, tehlike, emniyet vb. durumlarda haberleşme yollarını fazla meşgul etmeden, bilgiyi geciktirmeden ve yabancı dille anlaşamayan radyo operatörlerinin daha kolay anlaşmasını sağlamak için bazı kodlar kullanılır. Bunlar Q, Z, Servis, Sinpo ve Sinpfemo kodlarıdır.
Bu kodlardan Q Kodlarının orjinalleri 1909 yılında İngiliz hükümeti tarafından öncelikle gemi ve kıyı istasyonlarının haberleşmesinde kullanımı için tasarlanmış ve kısaltmaların listesi oluşturulmuştur. Kullanım kolaylığı, anlaşılırlık, akıcılık, hızlılık vb. pozitif yönlerinin yanında deniz taşıtlarının haberleşmesi başta olmak üzere ingilizce bilmemenin eksikliğini ortadan kaldıran Q Kodları bütün dünyada tüm haberleşme alanlarında hızla kabul görmüştür.
Londra’da 1912 ve 1913 yıllarında yapılan toplantılar sonucu, Üçüncü Uluslararası Radyo-telgraf Sözleşmesi (Third International Radiotelegraph Convention) ile Servis Yönetmeliği’ne (Service Regulations) radyo ve telgraf iletişiminde kullanılmak üzere toplam 45 adet Q Kodu kısaltması listesi (List of Abbreviations to be used in Radio Communications) eklenmiştir.
Bu kodlar 1965 yılında ARRL Amateur Radio Station Log Book’ta yayınlanmıştır ve günümüzde tüm amatör telsizciler tarafından çok geniş olarak kullanılmaktadır.
Bugüne anlam bakımından genişleyerek ve sayısal açından çoğalarak gelen bu kodlarla bir uçak pilotu “Kanadım eyik mi ?” sorusunu bile sorabilmektedir.
Yazımızda konu olan Q (kû) kodları; Q hafiyle başlayıp iki tamamlayıcı harften oluşan toplam üç harflik dizi şeklindedir. Q Kodları kullanımda ikinci harflerine göre de genel (QRA-QUZ), hava (QAA-QNZ ) ve deniz (QOA-QOZ) olarak gruplandırılmasına rağmen hemen hemen bütün Q Kodları elektronik haberleşme dallarında grup farkı gözetmeksizin kullanılmaktadır.
Q Kodları genelde soru ve cevap biçiminde kullanıldığından bu şekilde yazılmıştır. Haberleşme esnasında soru şeklinde vurgulanır veya soru işaretiyle kullanılırsa soru yazılı sütundaki anlamı taşır. Örneğin : QRA ? : Sizin istasyonunuzun çağrı işareti (adı, kodu) nedir?
Q kodları; cevap şeklinde vurgulanır veya soru işaretsiz kullanılmışsa ya da sorulmadan bilgi, rapor verilmişse cevap biçimi yazılı sütundaki anlamını taşır. Örneğin: QRA TA6CBO. Çağrı işaretim (istasyonumun adı/kodu) TA6CBO’dır.
Bazen Q kodlarıyla birlikte; isim, sözcük, frekans, sayı vb. ekler kullanılır. Bu ekler Q kodlarıyla sorulan, cevaplanan veya bilgi verilen konunun (Q kodunun) tamamlayıcısıdır. Örneğin; QRN 3 : Vericinizin emisyonu (sinyali/ işaretleri ) orta şiddette atmosferik karıştırmayla (orta şiddette doğal parazitle) alınıyor anlamındadır.
Q kodları uluslararası anlam taşıyan kodlar olmasına rağmen hava, deniz, kara, amatör, askeri, arama-kurtarma, yerel, diğer branş ve ihtisas ihtisas dalları vb. elektronik haberleşmelerde esas anlamına aynı paralellikte anlamlarda da kullanılmaktadır. Örnek : QTH : Genel olarak “Enlem ve boylam derecelerine (ya da belli bir coğrafi noktaya göre) bulunduğunuz yer.” şeklinde anlam ifade etmektedir. Türkiye içi bir radyo habeleşmesinde QTH Bursa ifadesinde istasyonum Bursa ilindedir ya da Bursa ilinden çıkış yapıyorum şeklinde anlaşılacaktır. Bursa il merkezindeki bir radyo haberleşmesinde ise “Şu anda QTH’teyim.” şeklindeki ifadeden “ikametten çıkış yapıyorum (evdeyim)” şeklinde anlam çıkarılabilmektedir.
Q kodları çok daha fazla sayıda olmasına rağmen, Q KODLARI LİSTESİ Amatör Telsizcilikte gerekenler ve kurtarma ile ilgili olanlar, alfabetik sıraya göre, çok kullanılanlar ve önemli olanlar kalın harflerle yazılmıştır.
Q Kodları tek tek İngiliz alfabesi ile telaffuz edilir. İngiliz alfabesinin okunuşu aşağıda verilmiştir.
Aa ...Bb ...Cc ...Dd ...Ee .. Ff . .Gg ...Hh ...Ii ...Jj ...Kk ...Ll ...Mm
ey .....bi ....si .....di .....i ....ef ....ci ....eyç ..ay . cey ..key ..el ....em
Nn ...Oo ...Pp ...Qq ...Rr ...Ss ...Tt ...Uu ...Vv ......Ww ...Xx ...Yy ...Zz
en .... o ... pi .... kû ...ar ...es ... ti ... yu ... vi ... dablyu .eks ..vay .zet
Örnek: QNY = Qû eN vaY şeklinde telaffuz edilir.
 TA3DP Ramazan KURTÇU |
Q Kodları Çalışmasının Tamamını İndirebilirsiniz
YASAL UYARI Sitemizde bulunan tüm veri ve görseller kaynak gösterilerek yayınlanabilir